بوداق منشى قزوينى

18

جواهر الأخبار ( فارسى )

شدند ، و همچنين رستم بيك كه از نوادگان اوزن حسن بود در قلعهء النجق زندانى گشت . اما دوران سرورى و مهترى صوفى چندان پايدار نماند . زيرا ، با حريف مقتدرى چون سليمان بيك رو به رو شد . شخصيتى كه هم با خانوادهء آق قويونلو نسبتى داشت و هم از حمايت امراى بايندرى برخوردار بود . بنابراين جدال و جنگ ميان آن دو اجتناب ناپذير به نظر مىرسيد . سرانجام در حدود قلعهء وان به دنبال يك رويارويى ، صوفى خليل مغلوب و كشته شد و سليمان بيك با حمايت خود از پادشاهى بايسنقر ميرزا ، اختيار حكومت را در دست گرفت و به تنظيم و تقسيم امور و مناصب پرداخت . « 1 » و چنان كه قبلا گذشت ، خواجه روح اللّه شالكانى قزوينى را در تبريز به مقام وزارت گماشت . چنين به نظر مىرسد ، خواجه روح اللّه شالكانى تنها يازده ماه در اين منصب بوده است . زيرا ، بوداق منشى اين انتصاب را در ذيل وقايع ماه رمضان از سال 896 ه . ق . آورده است . « 2 » و چون بايسنقر ميرزا به گيلان گريخت و سليمان بيك بيژن به وسيلهء اطرافيان رستم بيك كشته شد ، و رستم بيك در اواخر ماه رجب همان سال بر تخت سلطنت تبريز جلوس كرد ، « 3 » ديگر خواجه روح اللّه شالكانى بر سمت خود باقى نمانده است ، و بوداق منشى نيز از سرگذشت بعدى خواجه هيچ اطلاعى به دست نمىدهد . مع الوصف ، اين شرح حال مختصر را تنها بوداق منشى آورده ، و تا آنجا كه امكان دسترسى و استفاده از منابع شناخته شدهء عهد آق قويونلو و همچنين كتب تاريخ عمومى به جاى مانده از روزگار صفوى وجود داشت ، گزارش ديگرى از شرح حال و سرانجام وى به دست نيامد . از ديگر چهره‌هاى سرشناس خانوادگى بوداق منشى ، كه از او نام مىبرد ، امير بيك شالكانى قزوينى پسر خواجه روح اللّه شالكانى و خالوى بوداق منشى بوده است . بر

--> ( 1 ) . ر . ك : يحيى بن عبد اللطيف قزوينى . لب التواريخ . تهران ، 1363 ش ، صص 366 - 368 . ايضا ، تاريخ جهان آرا ، ص 255 و احسن التواريخ ، همان مصحح ، تهران ، 1349 ش ، ج 1 ، صص 631 - 362 و جواهر الاخبار ، صص 90 - 91 . ( 2 ) . جواهر الاخبار ، ص 91 . ( 3 ) . براى اطلاع بيشتر رجوع شود به : تاريخ جهان آرا ، ص 255 . ايضا ، لب التواريخ ، صص 367 - 368 .